Praktyczne informacje

Uczestnicząc w konkursie bierzesz udział w tworzeniu największej bazy danych ofiar i osób represjonowanych pod okupacją niemiecką. Włącz się do ogólnopolskiej akcji przywracania nazwisk jak największej liczbie możliwych dziś do zidentyfikowania ofiar. Często są one obecne jedynie w pamięci członków najbliższej rodziny lub ostatnich świadków wydarzeń.

Zainteresuj się historią swojej rodziny, sprawdź, co działo się w czasie wojny w miejscu, w którym mieszkasz.

Zbieramy dane o wszystkich obywatelach państwa polskiego w granicach z 1 września 1939 roku.

Kto może uczestniczyć w konkursie?

Konkurs adresowany jest do młodzieży gimnazjalnej i ponadgimnazjalnej.
Młodzież biorąca udział w konkursie pracuje pod kierunkiem pełnoletniego opiekuna (nauczyciela, instruktora itp.). Organizator nie ogranicza liczby opiekunów oraz uczniów tworzących zespół reprezentujący jednostkę edukacyjną.
Zgłoszenia udziału w konkursie dokonują osoby kierujące jednostkami edukacyjnymi (dyrektorzy szkół, organizacji młodzieżowych, domów kultury itp.).

Prace konkursowe

W ramach każdego zespołu uczniowie tworzą indywidualne prace konkursowe. Prace te przesyłane są do Fundacji, jako zbiór prac konkursowych zespołu reprezentującego daną jednostkę edukacyjną. Praca konkursowa składa się z ankiet zebranych przez uczestnika. Ankieta zawiera informacje o osobie represjonowanej. Najwyżej punktowane są ankiety, którym towarzyszą (w formie załącznika) wszystkie dodatkowo zebrane materiały np.:

• krótkie biogramy osób, których dotyczy ankieta,
• relacje członka rodziny lub świadków wydarzeń, rozszerzające informacje podane w ankiecie (w formie spisanych relacji lub nagrań audio, czy wideo),
• zdjęcia (lub ich skany) osób represjonowanych  (z okresu wojny i współczesne),
• kopie (lub skany) dokumentów z czasów wojny (w tym także listów, kartek pocztowych, pamiętników, zaświadczeń o charakterze archiwalnym itp.),
• inne materiały audiowizualne (w dowolnej formie) związane z osobą, miejscem, zdarzeniami, których dotyczy ankieta.

Każdy uczestnik konkursu może przygotować nieograniczoną liczbę ankiet.
Zespół biorący udział w projekcie, jako podsumowanie zebranych informacji, może przedstawić opracowania przekrojowe, przygotowane na podstawie materiałów pozyskanych przez poszczególnych uczestników.

Kogo szukamy?

Poszukujemy danych o osobach, które zginęły w czasie wojny oraz informacji o tych, które były poddawane różnego rodzaju prześladowaniom (represjom) pod okupacją niemiecką.

W przypadku osób zabitych interesują nas informacje o poległych żołnierzach, członkach ruchu oporu i partyzantach, o osobach cywilnych, które zginęły w wyniku bezpośrednich działań wojennych (np. w trakcie bombardowań lub podczas przejścia frontu), o osobach rozstrzelanych, zabitych w akcjach pacyfikacyjnych, zamordowanych w więzieniach, obozach i gettach lub w innych okolicznościach.

W przypadku osób represjonowanych zbieramy informacje o jeńcach wojennych, osobach uwięzionych w aresztach, więzieniach, gettach i różnego rodzaju obozach (koncentracyjnych, karnych, pracy itp.), robotnikach przymusowych (deportowanych do pracy w III Rzeszy lub pracujących w miejscu zamieszkania), o osobach wysiedlonych ze swoich gospodarstw lub mieszkań, osobach ukrywających się, osobach represjonowanych, jako dzieci: pozbawionych opieki rodzicielskiej na skutek represji lub śmierci rodziców, dzieciach germanizowanych, deportowanych wraz z rodzicami do pracy przymusowej itp.

Gdzie zbieramy informacje?

Informacje można zbierać na podstawie:

• ustnych relacji pochodzących od rodzin ofiar i świadków (np. od starszych mieszkańców pamiętających opisywane wydarzenia) lub osób, które znają relacje bezpośrednich uczestników tych zdarzeń. Ankieta wypełniona na podstawie relacji ustnej musi być podpisana przez osobę zgłaszającą dane.
• informacji zawartych w różnego rodzaju dokumentach pisanych, dotyczących powiatu lub regionu (księgach parafialnych, kronikach szkolnych, dokumentach przechowywanych w lokalnych muzeach, archiwach, z miejsc pochówku osób zamordowanych, tablic pamięci, lokalnych opracowań historycznych i naukowych). Ankieta wypełniona na podstawie źródeł pisanych musi być podpisana przez uczestnika opracowującego informacje.

Podpowiadamy też, szukajcie tu ↓
Liczne szkoły zgromadziły już wiele materiałów dotyczących ich historii w okresie II wojny światowej. Informacje o zamordowanych lub represjonowanych nauczycielach, uczniach i absolwentach, a także o patronach zostały odnotowane w szkolnych kronikach, na tablicach pamiątkowych lub opublikowano je w wydawnictwach jubileuszowych. Podobną pracę wykonało również wiele organizacji harcerskich, które zbierały informacje o losach harcerzy, np. o członkach Szarych Szeregów.
W wielu parafiach w okresie powojennym powstawały kroniki, w których odnotowywano ważniejsze wydarzenia z okresu okupacji. Spisywano w nich między innymi nazwiska parafian rozstrzelanych, więzionych i wysiedlonych oraz odnotowywano informacje o grobach żołnierzy poległych i pochowanych na terenie parafii.
Lokalne muzea często przechowują dokumentację dotyczącą osób zamordowanych i represjonowanych (np. afisze śmierci, na których podawano nazwiska osób skazanych na śmierć przez nazistów).
Na większości polskich cmentarzy znajdują się kwatery żołnierzy poległych podczas kampanii wrześniowej lub w latach 1944-1945, groby członków ruchu oporu, symboliczne mogiły ofiar masowych egzekucji, na których często wymieniono ich nazwiska. Zdarza się również, że bliscy osób zamordowanych w czasie wojny upamiętniają ten fakt na płytach nagrobnych rodzinnych grobów.

Wszystkie zgromadzone informacje muszą znajdować potwierdzenie w dokumentach lub relacjach.

Co musi znaleźć się w ankiecie

Minimum informacji, które muszą się znaleźć w ankiecie to:

• w części A ankiety - imię, nazwisko oraz w miarę możliwości data (rok) urodzenia osoby represjonowanej,
• w części B i C – miejsce, rodzaj, data (rok) represji lub w przypadku osób zamordowanych miejsce, data (rok) i okoliczności śmierci.
• w części D – w przypadku ankiet wypełnionych na podstawie:
  • relacji ustnej – data i podpis osoby składającej relację; dodatkowo w przypadku relacji świadków i innych osób spoza rodzin ofiar – konieczne jest podanie źródła wiedzy o opisanych w ankiecie zdarzeniach (np. informacje pochodzą od matki, która była świadkiem egzekucji),
  • informacji zawartych w dokumentach i miejscowych materiałach archiwalnych – nazwa dokumentu (np. księga parafialna, kronika szkolna), daty jego wytworzenia, miejsca przechowywania ewentualnie podanie strony lub sygnatury akt; w przypadku informacji pozyskanych z miejsc pochówku i tablic upamiętniających i pomników – nazwa cmentarza, zdjęcia tablic, nagrobków itp.; data i podpis osoby opracowującej informacje.

• w nagłówku ankiety – pieczątka szkoły (jednostki edukacyjnej), podpis opiekuna grupy, dane personalne i podpis ucznia, który zebrał dane.

Ankiety nie zawierające ww. informacji nie będą uznawane.

Ważne terminy:
Termin zgłaszania udziału w Konkursie oraz nadsyłania prac mija 15.04.2011 r.

Kontakt:
Fundacja „Polsko-Niemieckie Pojednanie”, ul. Krucza 36, 00-921 Warszawa
Tel. 022 695 99 52,  tel. 022 695 99 77, e-mail: This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it